ABD ve İran arasında 14 maddelik anlaşma sızdırıldı

Anlaşmanın içeriğinde kalıcı bir saldırmazlık düzeni, karşılıklı iç işlerine karışmama taahhüdü ve bölgesel çatışmaların sona erdirilmesine yönelik hükümler dikkat çekti. Lübnan’ın da anlaşma kapsamındaki bölgesel denkleme dahil edildiği ifade edildi.

Sızdırıldığı belirtilen metne göre taraflar, birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmama ve güç kullanmaktan kaçınma konusunda mutabık kalıyor. ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’ndaki blokajı sonlandırması öngörülüyor.

Anlaşmada ayrıca İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve ekonomik yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması yer alıyor. İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini taahhüt ettiği belirtilirken, ABD’nin İran’ın ekonomik yeniden yapılanması için yaklaşık 300 milyar dolarlık bir fon sağlamayı kabul ettiği iddia ediliyor.

Metinde, tarafların 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmayı hedeflediği, bu süreçte statükonun korunacağı ve yeni yaptırımlar uygulanmayacağı da ifade ediliyor.

Anlaşma metninde yer alan maddeler şu şekilde sıralanıyor:

1. ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerdeki çatışmaların sona erdiğini ilan ederek savaşın kalıcı olarak bittiğini kabul ediyor. Taraflar birbirlerine karşı düşmanca eylemde bulunmama ve güç kullanmama taahhüdü veriyor.

2. İki ülke, birbirlerinin egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve iç işlerine müdahaleden kaçınmayı kabul ediyor.

3. Taraflar, en fazla 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmak üzere müzakere yürütme konusunda mutabık kalıyor.

4. ABD’nin deniz ablukasını kaldıracağı, İran’ın da ticari deniz trafiğini yeniden savaş öncesi seviyeye getireceği belirtiliyor. ABD ayrıca bölgede bulunan askeri unsurlarını aşamalı olarak çekmeyi taahhüt ediyor.

5. İran’ın, teknik düzenlemeler ve güvenlik şartları çerçevesinde Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi geçişlerini yeniden tamamen işler hale getireceği ifade ediliyor.

6. ABD’nin, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın ekonomik yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonu oluşturacağı belirtiliyor.

7. ABD’nin, BM kararları ve tek taraflı yaptırımlar dahil olmak üzere İran’a yönelik tüm ekonomik yaptırımları kaldırmayı taahhüt ettiği ifade ediliyor.

8. İran, nükleer silah üretmeyeceğini yeniden teyit ederken nükleer materyallerin geleceğinin nihai anlaşmada düzenleneceği belirtiliyor.

9. Nihai anlaşmaya kadar statükonun korunacağı, İran’ın nükleer programında değişiklik yapmayacağı ve ABD’nin yeni yaptırım uygulamayacağı ifade ediliyor.

10. ABD’nin, petrol, petrokimya, bankacılık, sigorta ve taşımacılık dahil olmak üzere İran’a yönelik ihracat ve finansal alanlarda geçici muafiyetler sağlayacağı belirtiliyor.

11. İran’ın dondurulmuş ve kısıtlanmış tüm varlıklarının serbest bırakılacağı ve kullanımına açılacağı ifade ediliyor.

12. Anlaşmanın uygulanmasını denetlemek üzere iki ülke arasında ortak bir mekanizma kurulacağı belirtiliyor.

13. Tarafların, belirli maddelerin uygulanmasının ardından nihai anlaşma müzakerelerine devam edeceği ifade ediliyor.

14. Nihai anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir karar ile onaylanmasının planlandığı belirtiliyor.

     

Söz konusu 14 maddelik metnin resmi olarak doğrulanıp doğrulanmadığı ise henüz netlik kazanmadı.